Hoe werkt de berekening?

De simulator biedt twee versies aan:

• Eenvoudig: Vereenvoudigde berekening met één energietarief voor afname en één voor injectie (€/kWh). Geschikt voor een snelle inschatting.
• Geavanceerd: Gedetailleerde berekening specifiek voor Vlaanderen (België), inclusief:
  • Capaciteitstarief (€/kW/jaar)
  • kWh-tarief nettarieven
  • Databeheer
  • Vaste vergoeding energie
  • Bijdrage groene stroom en WKK
  • Keuze uit enkelvoudig, tweevoudig of dynamisch tarief
  • Optie om eigen verbruiksdata te uploaden (CSV van Fluvius)
  • Laadstrategie-opties

De simulator ondersteunt twee databronnen:

• Handmatige invoer (standaard): Representatieve verbruiksprofielen afgeleid uit 2.400 anonieme slimme meters van Fluvius Open Data (meetjaar 2024). Voor elke combinatie van huishoudtype (met/zonder zonnepanelen, EV, warmtepomp) zijn er drie referentieprofielen:
  • Laag verbruik: typisch voor kleinere huishoudens
  • Gemiddeld verbruik: het meest voorkomende profiel
  • Hoog verbruik: typisch voor grotere huishoudens

  Op basis van de door jou opgegeven jaarlijkse afname en injectie selecteert de simulator automatisch het best passende referentieprofiel. Dit profiel wordt vervolgens geschaald naar jouw exacte waarden. Deze aanpak is nauwkeuriger dan simpelweg één profiel op- of afschalen, omdat huishoudens met verschillende verbruiksniveaus ook verschillende verbruikspatronen hebben (bijv. piekvermogen, dag/nacht-verdeling).

• CSV upload (alleen in geavanceerde modus): Upload je eigen kwartiertotalen van Fluvius voor een persoonlijkere analyse. Download via MijnFluvius → Mijn verbruik → Kwartiertotalen exporteren. Bij data korter dan een jaar worden de resultaten geëxtrapoleerd naar jaarbasis.

Voor dynamische tarieven worden historische EPEX day-ahead spotprijzen (2022-2025) gebruikt om de energiekost te berekenen.

De simulator simuleert het batterijgedrag op kwartierbasis gedurende een volledig jaar. Bij overproductie wordt de batterij opgeladen; bij onderproductie wordt de batterij ontladen. De financiële berekeningen omvatten:

• Totale winst: Totale besparingen over de levensduur minus de investeringskost
• Terugverdientijd: Aantal jaren om de investering terug te verdienen
• NPV (Netto Huidige Waarde): De winst in euro van vandaag. Een besparing binnen tien jaar is minder waard dan geld vandaag, omdat je dat geld ook had kunnen beleggen. Daarom wordt elke toekomstige besparing verminderd met 3% per jaar (de discontovoet, instelbaar in de geavanceerde modus). Een positieve NPV betekent dat de batterij meer opbrengt dan zo'n belegging.
• IRR (Interne Rentabiliteit): Het gemiddelde jaarlijkse rendement van de batterij, te vergelijken met de rentevoet van een belegging. Is de IRR hoger dan de discontovoet, dan is de NPV positief.
• ROI (Return on Investment): Totale winst gedeeld door investeringskost, over de hele levensduur. Dit is geen rendement per jaar.

Op basis hiervan krijg je één eindoordeel: niet rendabel als de besparingen de investering niet terugverdienen, nipt rendabel als je de investering terugverdient maar de NPV negatief is, en rendabel als de NPV positief is.

In de geavanceerde modus wordt ook het maandelijkse piekvermogen berekend om het capaciteitstarief correct toe te passen.

De simulator ondersteunt drie tariefstructuren in de geavanceerde modus:

• Enkelvoudig tarief: Eén vaste energieprijs voor afname en één voor injectie, ongeacht het tijdstip.
• Tweevoudig tarief (dag/nacht): Verschillende energieprijzen voor piek- en daluren:
  • Piekuren: 7:00 - 22:00 (hogere energieprijs)
  • Daluren: 22:00 - 7:00 (lagere energieprijs)
• Dynamisch tarief: Energieprijs varieert per uur op basis van de EPEX day-ahead spotprijs. De prijs wordt berekend met:
  • Een constante factor (€/MWh)
  • Een variabele factor die de spotprijs schaalt
  • Aparte parameters voor afname en injectie

Bij het tweevoudig tarief bepaalt de simulator per kwartier of het om piek- of daluren gaat en past de corresponderende energieprijs toe.

In de geavanceerde modus kan je kiezen uit twee laadstrategieën:

• Maximale zelfconsumptie (standaard): De batterij laadt op bij overproductie van zonne-energie en ontlaadt wanneer het verbruik hoger is dan de productie. Dit maximaliseert het gebruik van eigen zonne-energie.
• Time of Use (TOU): Alleen beschikbaar bij tweevoudig tarief. De batterij laadt op tijdens daluren (goedkope stroom) en ontlaadt tijdens piekuren (dure stroom), onafhankelijk van zonne-productie. Dit kan extra besparingen opleveren door prijsarbitrage.

• Batterij-efficiëntie: 90% (round-trip, instelbaar in de geavanceerde modus)
• Batterijvermogen: instelbaar door gebruiker (standaard 5 kW)
• Constante energieprijzen over de levensduur (behalve bij dynamisch tarief waar historische prijzen worden gebruikt)
• Discontovoet voor NPV: 3% (instelbaar in de geavanceerde modus). Omdat de besparingen in euro's van vandaag worden gerekend (zonder indexering), is dit een reële discontovoet: hij ligt iets boven wat een spaarrekening of defensieve belegging na inflatie opbrengt, met een marge voor risico.
• Minimum piekvermogen voor capaciteitstarief: 2,5 kW

Veroudering van de batterij. Een thuisbatterij verliest elk jaar een deel van haar capaciteit, ook als ze weinig gebruikt wordt. We rekenen met 1% per jaar door ouderdom plus 3% per 1000 volledige laadcycli. Een typische thuisbatterij doet 100 tot 300 cycli per jaar, dus dat komt neer op ongeveer 1,3 tot 2% per jaar: na 10 jaar blijft zo'n 80 tot 87% over. We simuleren de batterij twee keer: nieuw, en met de kleinere capaciteit die ze in het laatste jaar nog heeft. Voor de jaren daartussen interpoleren we de besparing lineair tussen die twee uitkomsten, volgens de capaciteit die dan nog overblijft. Het verschil valt vaak mee, omdat een batterij zelden elke dag helemaal vol en leeg gaat. Veldmetingen van thuisbatterijen tonen 2 à 3% verlies per jaar voor de eerste generatie (Figgener e.a., Nature Energy 2024); moderne LFP-cellen doen het in labotests beter. Fabrikanten garanderen meestal 60 tot 80% na 10 jaar.